الشيخ عباس القمي ( مترجم : علامه شعرانى )

396

نفس المهموم ( دمع السجوم ) ( فارسي )

( 1 ) و شيخ طوسى از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده است كه : چون على بن الحسين عليهما السّلام پس از شهادت حسين عليه السّلام بيامد ( ظاهرا به مدينه ) ابراهيم بن طلحة بن عبيد الله ( ظاهرا ابراهيم بن محمد بن طلحه ) به استقبال او رفت و گفت : يا على بن الحسين عليهما السّلام كه غالب شد ؟ و او سرش را پوشيده بود و در محمل نشسته ، على بن الحسين عليهما السّلام فرمود : هرگاه خواستى بدانى كه غالب شد و وقت نماز آمد اذان و اقامه بگوى . مترجم گويد : به نظر مىرسد كه مؤلف اين سؤال و جواب را در دمشق مىدانست كه در سياقت اخبار شام و دخول اهل بيت آورده است و طلحه جدّ ابراهيم همان است كه با امير المؤمنين عليه السّلام به مخاصمت برخاست و جنگ جمل بر پاى كرد و كشته شد و كينهء او هنوز در دل فرزندانش بود از اين جهت وقتى حسين عليهما السّلام كشته شد شادمانى نمود و زخم زبان زد على بن الحسين را اما جاهلانه و امام عليه السّلام جوابى دندان‌شكن داد وى را كه : اولاد ابى سفيان كين كشتگان بدر و حنين از ما مىجويند و مىخواهند به كشتن و آزار ما انتقام از پيغمبر كشند و دين آن حضرت را براندازند اما دين اسلام در قلوب مردم جاى گرفته است و چون هنگام نماز آمد همهء جا آواز به اشهد انّ محمّدا رسول اللّه بردارند و بنى اميّه منع نتوانند پس دشمن ما غالب نشد . ( 2 ) در اخبار الطّوال ابو حنيفهء دينورى است : گويند ابن زياد على بن الحسين عليهما السّلام را با زنان ديگر سوى يزيد بن معاويه فرستاد همراه زحر بن قيس و محقن بن ثعلبه [ 1 ] و شمر بن ذى الجوشن پس رفتند تا به شام رسيدند و به شهر دمشق بر يزيد در آمدند و سر حسين عليه السّلام پيش يزيد گذاشته شد آنگاه شمر بن ذى الجوشن گفت : اين مرد با هيجده تن از اهل بيت و شصت مرد از شيعيانش نزد ما آمدند ما سوى آنان شتافتيم و خواستيم فرمان امير عبيد الله را گردن نهند يا رزم را آماده شوند الى آخر . و مشهور ميان مورّخين است كه اين سخنان را زحر بن قيس گفت - لعنه اللّه - و آن را در فصل يازدهم در فرستادن ابن زياد سرهاى مطهر را به شام نقل كرديم . [ 2 ] مترجم گويد : اين زحر بن قيس را ابن حجر در اصابه ذكر كرده است و گويد : با امير المؤمنين عليه السّلام بود و آن را از ابن كلبى ، يكى از بزرگان شيعه نقل كرده است و بعيد

--> [ 1 ] احتمال قوى مىرود محفن به خاء نون به صيغه اسم آلت صحيح باشد و در نسخ مختلف است چنان كه گذشت . [ 2 ] در نسخه اخبار الطوّال به جاى جزر جزور خرز خروز است و ما سابقا چنين ترجمه كرديم : ( نگذشت مگر به قدر كشتن ذبيحه ) ولى در اينجا بايد ترجمه كرد « نگذشت مگر به اندازهء دوختن چند درز مشگ » .